greenai.guide

Home › Goede praktijk › Eerlijke groene claims over AI

Goede praktijk

Eerlijke groene claims over AI

Bijgewerkt · 5 min. leestijd

In het kort

Doe alleen milieuclaims over AI die specifiek zijn, gemeten met een vermelde methode en waar voor het hele product, niet slechts voor één onderdeel. Vermijd vage woorden zoals "groen" of "klimaatneutraal", toon totalen naast efficiëntiewinst, en controleer de regels waar u verkoopt: de Britse CMA kan nu rechtstreeks boetes opleggen voor misleidende claims, en nieuwe EU-regels gelden sinds 27 september 2026.

Kernpunten

  • Specifieke, onderbouwde, vergelijkbare claims zijn veilig; vage claims zoals 'groene AI' of 'milieuvriendelijk' zijn riskant.
  • In het VK legt de Green Claims Code van de CMA zes principes vast, en sinds april 2025 kan de CMA boetes opleggen tot 10% van de wereldwijde omzet bij overtreding van het consumentenrecht.
  • In de EU geldt sinds 27 september 2026 Richtlijn 2024/825, die algemene milieuclaims zonder bewijs verbiedt, evenals productclaims over klimaatneutraliteit op basis van compensatie.
  • De voorgestelde Europese Green Claims-richtlijn gaat niet door: het werkprogramma 2027 van de Commissie zet haar op de lijst om in te trekken.
  • Efficiëntie is geen suffiëntie: een besparing per verzoek is geen vermindering als het totale gebruik sneller groeit.

Waarom zijn groene claims over AI riskant?

Omdat de milieu-impact van AI moeilijk te meten is, makkelijk selectief te beschrijven en steeds strenger wordt gereguleerd. Een claim die redelijk klinkt in een persbericht, kan misleiden als hij berust op een niet-vermelde systeemgrens, een niet-representatieve test of compensatie.

In een peiling op een Britse sandpit (een verkennende werksessie) over groene AI in 2026, met wiskundigen, informatici en mensen uit het bedrijfsleven, was "greenwashing" een van de meest gegeven antwoorden van één woord op de vraag wat groene AI betekent. De sandpit vond dat een groene claim zonder betrouwbare cijfers weinig meer is dan een persbericht. De regels in het VK en de EU weerspiegelen dat nu.

Wat kan ik claimen, en wat moet ik vermijden?

Claim specifieke, gemeten veranderingen met de methode erbij; vermijd algemene labels en gesuggereerde totalen.

Meestal in orde, met bewijs Riskant of verboden
"Het energieverbruik per samenvatting daalde tussen versie 2 en versie 3 met 40%, gemeten met [methode] op [workload]" "Groene AI", "milieuvriendelijke AI", "duurzame AI" zonder iets erachter
"Draait in een regio met een lagere CO2-intensiteit van het stroomnet dan onze vorige host" "Klimaatneutraal" of "klimaatpositief" op basis van compensatie
"Ons mediane tekstverzoek verbruikt X Wh, als volgt gemeten…" "Emissievrije AI" omdat de host certificaten voor hernieuwbare energie koopt
"Gebruikt een model dat een tiende zo groot is als ons vorige, met dezelfde nauwkeurigheid op onze testset" "Onze AI redt de planeet" of andere ongenuanceerde claims over voordelen
"We rapporteren locatiegebaseerde en marktgebaseerde emissies" Efficiëntiepercentages zonder vergelijkingsbasis, workload of methode

Wees vooral voorzichtig met:

  • Systeemgrenzen. De Gemini-cijfers van Google uit 2025 bijvoorbeeld gelden voor een afgebakende systeemgrens zonder het externe netwerk, de apparaten van gebruikers en de training. Zeg wat de uwe omvat.
  • Vergelijkingen. Vergelijk appels met appels: dezelfde taak, dezelfde kwaliteit, dezelfde meetmethode.
  • Spin. De sandpit merkte op dat een claim van "X keer efficiënter" meestal betekent dat de oude versie erg verspillend was, of dat de claim spin is. Toon de vergelijkingsbasis.
  • Claims over voordelen. Als u claimt dat AI het milieu elders helpt (verwarming, logistiek of stroomnetten optimaliseren), zet dan het eigen energieverbruik van de AI af tegen de besparing.

Wat zeggen de regels?

Waar u verkoopt, doet ertoe. Controleer de regels in elke markt en vraag juridisch advies bij belangrijke claims. Dit onderdeel is een samenvatting, geen juridisch advies.

Verenigd Koninkrijk

  • De Green Claims Code (2021) van de Competition and Markets Authority (CMA) legt zes principes vast: claims moeten waar en juist zijn; duidelijk en ondubbelzinnig; ze mogen geen belangrijke relevante informatie weglaten of verbergen; vergelijkingen moeten eerlijk en zinvol zijn; claims moeten rekening houden met de hele levenscyclus van het product of de dienst; en claims moeten onderbouwd zijn.
  • Sinds april 2025 kan de CMA op grond van de Digital Markets, Competition and Consumers Act 2024 zelf beslissen of het consumentenrecht is overtreden, zonder naar de rechter te stappen, en boetes opleggen tot 10% van de wereldwijde omzet (of £300.000 als dat hoger is).

Europese Unie

  • Richtlijn (EU) 2024/825 over het versterken van de positie van consumenten in de groene transitie geldt sinds 27 september 2026. Ze voegt aan de zwarte lijst van oneerlijke handelspraktijken toe:
  • algemene milieuclaims ("groen", "milieuvriendelijk", "klimaatvriendelijk"), tenzij de handelaar erkende uitstekende milieuprestaties kan aantonen die relevant zijn voor de claim;
  • claims dat een product een neutrale, verminderde of positieve klimaatimpact heeft op basis van compensatie van emissies;
  • duurzaamheidslabels die niet gebaseerd zijn op een certificeringsregeling of niet door overheden zijn ingesteld. De richtsnoeren van de Commissie merken op dat bedrijven investeringen in projecten voor koolstofkredieten nog wel mogen beschrijven, zolang ze niet misleiden.
  • De afzonderlijk voorgestelde Green Claims-richtlijn, die voorafgaande verificatie van claims zou hebben vereist, is vastgelopen. De Commissie gaf in juni 2025 aan dat ze haar wilde intrekken, en haar werkprogramma 2027, aangenomen op 4 november 2026, zet haar op de lijst om in te trekken.

Verenigde Staten

  • De Green Guides van de Federal Trade Commission (16 CFR Part 260, laatst herzien in 2012) beschrijven hoe milieuclaims in marketing moeten worden genuanceerd en onderbouwd. De FTC startte in december 2022 een herziening, onder meer over claims rond CO2-compensatie; controleer of er herziene richtlijnen zijn verschenen voordat u op de tekst van 2012 vertrouwt.

Andere markten hebben hun eigen regels; dezelfde principes van specifieke, onderbouwde en volledige claims gelden bijna overal.

Hoe verandert het reboundeffect wat ik kan claimen?

Efficiëntiewinst is geen vermindering als het totale gebruik sneller groeit. Als AI goedkoper en sneller wordt, gebruiken mensen en systemen er meer van. Dit is het reboundeffect, of de Jevonsparadox.

De schaal is zichtbaar in de gegevens. Google meldt een 33-voudige daling van het energieverbruik per mediane tekstprompt voor Gemini over een jaar tot mei 2025, terwijl het Internationaal Energieagentschap verwacht dat het elektriciteitsverbruik van datacenters tegen 2030 ongeveer verdubbelt tot zo'n 945 TWh. Beide kunnen tegelijk waar zijn.

Daarom:

  • rapporteer totalen naast cijfers per eenheid;
  • presenteer een besparing per verzoek niet alsof het een absolute vermindering is;
  • zeg of vrijgekomen capaciteit is afgebouwd of gevuld met meer werk;
  • zie efficiëntie is geen suffiëntie.

Hoe moet ik rapporteren?

Rapporteer genoeg zodat een sceptische lezer uw cijfers kan controleren.

  1. Methode: tool, versie, en of cijfers gemeten of geschat zijn (het energieverbruik van AI meten).
  2. Systeemgrens: wat erbij hoort en wat niet.
  3. Functionele eenheid: per verzoek, per taak, per gebruiker.
  4. Basis voor CO2: locatiegebaseerd, en marktgebaseerd als u dat gebruikt. Het GHG Protocol vraagt bedrijven met contractuele instrumenten om beide te rapporteren. De SCI-specificatie staat niet toe dat compensatie of certificaten een score verlagen.
  5. Totalen en trends in de tijd, niet alleen het beste losse cijfer.
  6. Onzekerheid: bandbreedtes, aantal runs, aannames.
  7. Compensatie apart gerapporteerd, nooit stilzwijgend verrekend.
  8. Onafhankelijke beoordeling voor belangrijke publieke claims.

Checklist

  • [ ] De claim is specifiek: wat, hoeveel, vergeleken met wat
  • [ ] Gemeten of geschat, met methode en systeemgrens vermeld
  • [ ] De vergelijking is appels met appels, met de vergelijkingsbasis erbij
  • [ ] Geen algemene termen ("groen", "eco", "duurzaam") zonder erkend bewijs
  • [ ] Geen claims over klimaatneutraliteit op basis van compensatie
  • [ ] Totalen getoond naast efficiëntiewinst
  • [ ] Bewijs bewaard: workload, toolversies, resultaten
  • [ ] Getoetst aan de regels in elke markt waar de claim verschijnt

Wat nu te doen

  1. Verzamel alle publieke milieuclaims die uw organisatie over AI doet, ook op websites en in verkoopmateriaal.
  2. Toets elke claim aan de checklist; herschrijf of verwijder de claims die niet slagen.
  3. Spreek een interne methode af, zodat nieuwe claims op dezelfde bewijsbasis berusten (het energieverbruik van AI meten).
  4. Voeg een goedkeuringsstap voor milieuclaims toe aan uw beleid voor groene AI.
  5. Vraag leveranciers om het bewijs achter hun claims; zie duurzame inkoop van AI.
  6. Zoek hulp in de gids van adviseurs; lees voor de bredere redenering efficiëntie is geen suffiëntie.

Veelgestelde vragen

Mag ik mijn AI-product groen noemen?

Niet zomaar. Een kaal 'groen' of 'milieuvriendelijk' is een algemene claim die EU-regels nu verbieden, tenzij u erkende uitstekende milieuprestaties kunt aantonen, en die de Britse CMA zonder duidelijk bewijs als waarschijnlijk misleidend beschouwt. Doe in plaats daarvan een specifieke, gemeten claim.

Mag ik zeggen dat mijn AI-dienst klimaatneutraal is omdat we compensatie inkopen?

In de EU zijn claims dat een product een neutrale, verminderde of positieve klimaatimpact heeft dankzij compensatie nu verboden in marketing gericht op consumenten. Elders zijn ze zeer riskant. Beschrijf wat u hebt verminderd, en rapporteer compensatie apart.

Is het greenwashing om te zeggen dat ons model 30% efficiënter is?

Niet als het waar is, gemeten met een vermelde methode en vergelijkingsbasis, en u niet suggereert dat de totale impact is gedaald als dat niet zo is. Zeg wat er is vergeleken, hoe en op welke workload.

Wat is het reboundeffect?

Als efficiëntie iets goedkoper of makkelijker maakt, gaan mensen er vaak meer van gebruiken, waardoor het totale verbruik gelijk kan blijven of stijgen. Het wordt ook de Jevonsparadox genoemd.

Bronnen

  1. Green Claims Code: making environmental claims, Competition and Markets Authority (2021)
  2. How the CMA uses its direct consumer enforcement powers, Competition and Markets Authority (2025)
  3. Directive (EU) 2024/825 on empowering consumers for the green transition, EUR-Lex (2024)
  4. Empowering Consumers for the Green Transition: questions and answers, European Commission (2026)
  5. Green Claims Directive withdrawn, FoodTimes (2026)
  6. Guides for the Use of Environmental Marketing Claims (16 CFR Part 260), US Federal Trade Commission (eCFR) (2012)
  7. Guides for the Use of Environmental Marketing Claims: request for public comment, Federal Register (2022)
  8. Software Carbon Intensity (SCI) specification, Green Software Foundation (2024)
  9. Measuring the environmental impact of delivering AI at Google scale, Google (arXiv 2508.15734) (2025)
  10. GHG Protocol Scope 2 Guidance, GHG Protocol (2015)
  11. Energy and AI, International Energy Agency (2025)

Doe mee

Help de impact van AI op de planeet te verkleinen

Ontvang ongeveer eens per maand nieuwe gidsen, financieringsoproepen en vermeldingen per e-mail. Of voeg uw product, cursus, promotieplaats of onderzoek toe aan de gidsen.

Geen tracking. Met één klik afmelden. Andere manieren om mee te doen · Privacy