In het kort
Een beleid voor groene AI legt vast wanneer uw organisatie AI gebruikt, hoe ze het efficiënt kiest en inzet, hoe ze de impact meet en rapporteert, en wat ze wel en niet zal claimen. Houd het kort, praktisch en gekoppeld aan bestaande processen zoals inkoop, gegevensbescherming en duurzaamheidsrapportage, en evalueer het elk jaar.
Kernpunten
- Een goed beleid gaat over efficiëntie (AI goed gebruiken) én suffiëntie (het alleen gebruiken waar het iets toevoegt).
- Laat de standaardinstellingen het werk doen: het kleinste geschikte model, AI-functies uit tenzij nodig, limieten op de uitvoer aan.
- Koppel het beleid aan processen die al bestaan: inkoop, gegevensbescherming, duurzaamheidsrapportage, opleiding.
- Meet met een vastgelegde methode en rapporteer per eenheid nuttig werk, zodat groei in gebruik zichtbaar wordt.
- Geef het beleid een eigenaar, een evaluatiedatum en een korte lijst meetbare toezeggingen.
Waar dient een beleid voor groene AI voor?
Het zet goede voornemens over de milieu-impact van AI om in standaardinstellingen, beslissingen en controles die mensen echt volgen. Zonder zo'n beleid kiest elk team modellen, tools en leveranciers alleen op mogelijkheden en prijs, en kan niemand zeggen wat het AI-gebruik van de organisatie kost aan energie, CO2 of water.
Een goed beleid doet twee dingen. Het maakt AI-gebruik efficiënt: het juiste model, goed ingezet, op schone stroom. En het maakt AI-gebruik suffiënt (genoeg-denken): AI waar het iets toevoegt, niet uit reflex. Op een Britse sandpit (een verkennende werksessie) over groene AI in 2026, met wiskundigen, informatici en mensen uit het bedrijfsleven, wilden de meeste deelnemers in een peiling dat groene AI zich gelijkelijk op beide richt, in plaats van op een van de twee. De sandpit waarschuwde ook voor beleid dat leest als "gebruik geen AI": zulk beleid wordt meestal genegeerd. Mik op verantwoord en goed gebruik van AI.
Wie moet erbij betrokken zijn?
Breng de mensen samen die nu al eigenaar zijn van de processen die het beleid raakt. Een kleine werkgroep is genoeg:
- iemand die eigenaar is van het beleid en er verantwoordelijk voor is (vaak duurzaamheid, digitaal of bedrijfsvoering)
- IT of engineering, die modellen en tools kiezen en beheren
- inkoop, die AI-diensten aanschaffen
- gegevensbescherming en juridische zaken, omdat dataminimalisatie en groene claims raken aan hun werk
- communicatie, die publieke uitspraken doet
- een paar gewone gebruikers, die weten waar AI echt wordt gebruikt
Hoe schrijf ik het, stap voor stap?
Begin bij wat u nu gebruikt, leg een klein aantal standaardinstellingen en toezeggingen vast, en bouw meting en evaluatie in.
- Breng het huidige AI-gebruik in kaart. Maak een lijst van tools, functies, modellen en leveranciers, inclusief AI die is ingebouwd in software die u al hebt. Noteer ruwe volumes.
- Spreek uw principes af. Drie tot vijf eenvoudige uitspraken, bijvoorbeeld "we gebruiken de kleinste tool die het werk goed doet".
- Leg standaardinstellingen vast. Standaardinstellingen veranderen gedrag meer dan richtlijnen. Bepaal welke AI-functies standaard aan of uit staan, de standaardgrootte van het model, en limieten op uitvoer en geschiedenis in tools die u zelf bouwt.
- Bepaal wanneer zwaarder gebruik een reden nodig heeft. Bijvoorbeeld: een groot frontiermodel, beeld- of videogeneratie op grote schaal, training of fijntuning, of agents die altijd aan staan.
- Kies hoe u gaat meten. Spreek een methode, een systeemgrens en een functionele eenheid af; zie het energieverbruik van AI meten. Accepteer in het begin schattingen, als zodanig aangeduid.
- Schrijf inkoopregels. Voeg duurzaamheidsvragen en scoring toe aan de inkoop van AI; zie duurzame inkoop van AI.
- Leg regels voor claims vast. Niets wordt groen genoemd zonder bewijs; zie eerlijke groene claims.
- Plan opleiding. Een korte, praktische sessie voor alle medewerkers, plus verdiepend materiaal voor mensen die AI bouwen of inkopen.
- Kies een paar meetbare toezeggingen met data.
- Wijs een eigenaar en een evaluatiedatum aan, en publiceer het beleid intern.
Wat moet er in het beleid staan? Een sjabloon
Gebruik deze opzet als vertrekpunt en schrap wat niet van toepassing is.
1. Doel en reikwijdte
- Waarom de organisatie dit beleid heeft, in twee of drie zinnen.
- Wat het omvat: AI-tools die medewerkers gebruiken, AI die is ingebouwd in producten en diensten, AI die bij leveranciers wordt ingekocht, en eventuele training of fijntuning.
- Wat "AI" hier betekent (alleen generatieve AI, of alle machine learning).
2. Principes
- Gebruik AI waar het duidelijk iets toevoegt; overweeg eerst eenvoudigere methoden.
- Gebruik het kleinste model of de kleinste tool die aan de kwaliteitseis voldoet.
- Vermijd verspilling: herhaald opnieuw genereren, te grote invoer en uitvoer, agents die niets doen.
- Kies bij voorkeur hosting met weinig CO2-uitstoot en schonere uren voor flexibel werk.
- Meet eerlijk en claim alleen wat we kunnen aantonen.
3. Dagelijks gebruik
- Verwachte gewoonten van medewerkers (zie AI efficiënt gebruiken).
- AI-functies standaard uit, tenzij een team ze nodig heeft.
- Richtlijnen voor beeld- en videogeneratie.
4. AI bouwen en inzetten
- Modelkeuze: het kleinste geschikte model, routing voor gemengde workloads (kies het juiste model).
- Efficiënte werkwijzen: caching, limieten op de uitvoer, batching, kwantisatie waar dat standhoudt (efficiënte training en inferentie).
- Wanneer training of fijntuning is toegestaan, en wat moet worden vastgelegd (energie, hardware, locatie).
- Keuze van hosting en regio (hosting en datacenters); edge tegenover cloud (edge of cloud).
5. AI inkopen
- Standaardvragen over duurzaamheid en scoring van aanbestedingen.
- Standaardclausules in contracten voor rapportage, locatie en opt-outs.
6. Meten en rapporteren
- Methode, systeemgrens en functionele eenheid, bijvoorbeeld de Software Carbon Intensity-aanpak in ISO/IEC 21031:2024.
- Wat er wordt gerapporteerd, hoe vaak en aan wie; of cijfers gemeten of geschat zijn.
- Hoe AI past in bestaande rapportage over duurzaamheid of emissies.
7. Claims en communicatie
- Wie publieke milieuclaims over AI goedkeurt, en welk bewijs daarvoor nodig is.
8. Opleiding en bewustwording
- Wie welke opleiding krijgt, en hoe vaak.
9. Rollen en governance
- Eigenaar van het beleid, werkgroep, en hoe het beleid aansluit op AI-governance (bijvoorbeeld een managementsysteem voor AI volgens ISO/IEC 42001, als u dat hebt).
10. Toezeggingen en evaluatie
- Drie tot vijf meetbare toezeggingen met data.
- Jaarlijkse evaluatiedatum, en wat aanleiding geeft tot een eerdere evaluatie (een belangrijke nieuwe AI-tool, nieuwe regelgeving).
Hoe zorg ik dat het beklijft?
Bouw het beleid in op de momenten waarop nu al beslissingen worden genomen.
- Voeg duurzaamheidsvragen toe aan het bestaande goedkeuringsformulier voor nieuwe tools.
- Zet het energieverbruik per verzoek naast kosten en latentie in technische reviews.
- Neem AI op in het duurzaamheidsverslag dat u al maakt.
- Maak opleiding kort, praktisch en onderdeel van de introductie van nieuwe medewerkers. De sandpit hoorde over een universiteit die AI-geletterdheid, inclusief de milieugevolgen van AI, verplicht maakte voor alle medewerkers, op dezelfde manier als opleiding over gegevensbescherming.
- Let op het reboundeffect: als efficiëntiewinst wordt opgeslokt door meer gebruik, laten de totalen dat zien. Rapporteer totalen én cijfers per eenheid.
Checklist
- [ ] Huidig AI-gebruik in kaart gebracht, inclusief ingebouwde functies en leveranciers
- [ ] Principes gaan over efficiëntie én suffiëntie
- [ ] Standaardinstellingen vastgelegd voor functies, modelgrootte en limieten op de uitvoer
- [ ] Zwaarder gebruik vraagt om een opgegeven reden
- [ ] Meetmethode afgesproken en als bijlage toegevoegd
- [ ] Inkoopvragen en contractclausules opgenomen
- [ ] Regels voor milieuclaims opgenomen
- [ ] Opleiding gepland voor alle medewerkers en voor wie AI bouwt en inkoopt
- [ ] Eigenaar, toezeggingen en evaluatiedatum benoemd
Wat nu te doen
- Breng deze maand het AI-gebruik van uw organisatie in kaart, inclusief AI die is ingeschakeld in bestaande software.
- Stel met het sjabloon hierboven ontwerp-principes en standaardinstellingen op, en test ze bij een paar gebruikers.
- Spreek een meetmethode af en verzamel een eerste, geschatte nulmeting.
- Voeg de duurzaamheidsvragen toe aan uw volgende aankoop van AI.
- Leg drie meetbare toezeggingen en een evaluatiedatum vast, en publiceer het beleid intern.
- Zie de gids voor bedrijven, de gids voor goede doelen of, voor scholen, de pagina voor leraren; vind hulp in de gids van adviseurs en opleidingen bij cursussen.
Veelgestelde vragen
Hebben we een apart beleid voor groene AI nodig?
Niet per se. Veel organisaties voegen een onderdeel over groene AI toe aan een bestaand beleid voor AI-gebruik, IT of duurzaamheid. Waar het om gaat, is dat de toezeggingen op papier staan, een eigenaar hebben en worden gecontroleerd.
Hoe lang moet een beleid voor groene AI zijn?
Twee tot vier pagina's is meestal genoeg. Zet gedetailleerde methoden, zoals hoe u energie meet, in een aparte bijlage die kan worden bijgewerkt zonder het beleid opnieuw te laten goedkeuren.
Moet een beleid voor groene AI sommige vormen van AI-gebruik verbieden?
Een volledig verbod is moeilijk te handhaven, en wat voor de een frivool gebruik is, is voor de ander creatief werk. Het is meestal beter om standaardinstellingen vast te leggen, een onderbouwing te vragen voor zwaar gebruik en de kosten zichtbaar te maken.
Naar welke normen kan een beleid verwijzen?
Gangbare referentiepunten zijn de Software Carbon Intensity-specificatie (ISO/IEC 21031:2024) voor metingen, ISO/IEC 42001 voor managementsystemen voor AI, en de Web Sustainability Guidelines van het W3C voor digitale diensten.
Bronnen
- ISO/IEC 42001:2023 Information technology – Artificial intelligence – Management system, ISO (2023)
- Software Carbon Intensity (SCI) specification, Green Software Foundation (2024)
- Web Sustainability Guidelines, W3C (2025)
- AI large language models: new report shows small changes can reduce energy use by 90%, UNESCO (2025)
- Thinking about using AI? Here's what you can and (probably) can't change about its environmental impact, Green Web Foundation (2024)
- Green Claims Code: making environmental claims, Competition and Markets Authority (2021)
Gerelateerd
Duurzame inkoop van AI
Wat u AI-leveranciers vraagt over energie, CO2 en water, welk bewijs u opvraagt en welke contractclausules duurzaamheidsafspraken afdwingbaar maken.
Zo meet u de energie en CO2-uitstoot van AI
Een praktische gids om de energie en CO2-uitstoot van AI-werk te meten of te schatten: tools, systeemgrenzen, maatstaven per taak en eerlijke onzekerheid.
Eerlijke groene claims over AI
Greenwashing over AI vermijden: wat u wel en niet kunt claimen, reboundeffecten, eerlijke rapportage en de regels in het VK, de EU en de VS.
Groene AI voor bedrijven
Een praktische gids voor bedrijven om energie, kosten en CO2 van AI te verminderen: modelkeuze, leveranciers, meten, inkoop en eerlijke claims.