In het kort
Wees op uw hoede voor woorden als "groen", "duurzaam" of "klimaatneutrale AI" zonder cijfers, methoden en afbakening erachter, en voor claims die steunen op compensatie of jaarlijkse certificaten voor hernieuwbare energie. Eerlijke claims vertellen wat er gemeten is, ten opzichte van welke nulmeting, en wat er buiten beschouwing bleef; in de EU zijn algemene milieuclaims die niet bewezen kunnen worden verboden.
Stappen
- Vraag wat er precies gemeten is en wat het cijfer omvat.
- Controleer of een geclaimde besparing per taak of in totaal is.
- Zoek naar de nulmeting waarmee de claim vergelijkt.
- Wees voorzichtig met claims over "klimaatneutraal" die steunen op compensatie of certificaten.
- Controleer of het cijfer door de aanbieder zelf is gerapporteerd of onafhankelijk is geverifieerd.
Greenwashing is een groene claim die niet te controleren is. Nu het energieverbruik van AI steeds meer aandacht krijgt, worden meer producten aangeprezen als "efficiënt", "duurzaam" of "groene AI". Sommige zijn dat ook; de toets is of de claim met bewijs komt.
Wat zijn de waarschuwingssignalen?
- Vage labels. "Milieuvriendelijke AI" of "duurzame intelligentie" zonder cijfers.
- Neutraliteit via compensatie. "Klimaatneutraal" omdat er credits zijn gekocht, niet omdat de uitstoot daalde. De Software Carbon Intensity-specificatie van de Green Software Foundation staat niet toe dat compensatie of certificaten voor hernieuwbare energie een CO2-score voor software verlagen.
- Efficiëntie gepresenteerd als vermindering. "50% minder energie per vraag" zegt niets over het totale verbruik, dat nog steeds kan stijgen. Luccioni, Strubell en Crawford stellen dat efficiëntiewinst bij AI teniet kan worden gedaan door groeiend gebruik, het rebound-effect.
- Geen afbakening. Een cijfer per prompt dat alleen de chips meetelt, ziet er beter uit dan een cijfer dat ook koeling en stilstaande machines meeneemt.
- Selectieve vergelijkingen met een oude of ongewoon inefficiënte nulmeting.
Wat zegt de wet?
In de EU zijn de regels strenger geworden. Richtlijn (EU) 2024/825 verbiedt algemene milieuclaims richting consumenten die niet bewezen kunnen worden. Andere landen hebben hun eigen regels voor consumentenbescherming tegen misleidende claims; raadpleeg de richtlijnen van uw nationale toezichthouder.
Welke vragen moet ik stellen?
- Wat is er gemeten, en wat is weggelaten?
- Per wat: per verzoek, per gebruiker, per jaar?
- Vergeleken met welke nulmeting?
- Wie heeft het gemeten, en kan het gecontroleerd worden?
Veelgemaakte fouten
- Aannemen dat een toezegging over hernieuwbare energie elk gebruik van een dienst groen maakt.
- "AI for good" verwarren met "groene AI". AI gebruiken voor een klimaatdoel maakt de AI zelf nog niet milieuvriendelijk.
Doet u zelf claims? Zie dan eerlijke claims doen over groene AI en de volledige gids over eerlijke groene claims.
Bronnen
- Directive (EU) 2024/825 on empowering consumers for the green transition, European Union (2024)
- Software Carbon Intensity specification, Green Software Foundation (2024)
- From efficiency gains to rebound effects: the problem of Jevons' paradox in AI's polarized environmental debate, Luccioni, Strubell and Crawford, ACM FAccT (2025)
Gerelateerd
Eerlijke groene claims over AI
Greenwashing over AI vermijden: wat u wel en niet kunt claimen, reboundeffecten, eerlijke rapportage en de regels in het VK, de EU en de VS.
Hoe weet ik of een AI-tool groen is?
Waar u op let bij het beoordelen van milieuclaims van een AI-tool: gepubliceerde energiecijfers, methoden, keuze in modelgrootte, hosting en onafhankelijke beoordelingen.
Hoe doe ik eerlijke claims over onze groene AI?
Hoe u de milieuprestaties van uw AI beschrijft zonder greenwashing: concrete, gemeten, vergelijkbare claims met een nulmeting, een methode en de grenzen.
Hoe controleer ik een bewering over het energieverbruik van AI?
Zes vragen om elke bewering over AI-energie, water of CO₂ te toetsen: per wat, wie zegt het, wat telt mee, hoe oud, vergeleken waarmee, totaal of per gebruik.