# Hoe stimuleer ik als beleidsmaker groenere AI?

> Praktische hefbomen voor overheden en publieke instanties om AI groener te maken: transparantie, aanbestedingen, regels voor datacenters, onderzoek en vaardigheden.

Source: https://greenai.guide/nl/hoe/hoe-stimuleer-ik-als-beleidsmaker-groenere-ai/  
Updated: 2026-11-19

## In het kort

Begin met transparantie: verplicht of stimuleer vergelijkbare rapportage over energie, water en uitstoot door AI-aanbieders en datacenters. Gebruik openbare aanbestedingen om efficiënte AI te belonen, plan net- en watercapaciteit voor datacenters, en financier onderzoek en vaardigheden in efficiënte methoden. Let op de totale vraag en niet alleen op efficiëntie, want goedkopere AI wordt doorgaans meer gebruikt.

## Steps

1. Verplicht of stimuleer standaardrapportage over energie, water en uitstoot voor AI-diensten en datacenters.
2. Neem vragen over energie per taak en efficiëntiecriteria op in openbare AI-aanbestedingen.
3. Plan de vestiging van datacenters samen met de planning van het stroomnet, water en restwarmte.
4. Financier onderzoek, benchmarks en opleidingen in efficiënte AI-methoden.
5. Volg de totale energievraag van AI, niet alleen de efficiëntie per verzoek.

**Eerst transparantie, dan inkoopkracht, planning en vaardigheden.** Beleid kan geen goede keuzes maken over de
voetafdruk van AI zonder vergelijkbare cijfers, en de meeste gepubliceerde cijfers worden nog steeds door bedrijven
zelf gerapporteerd, met verschillende methoden.

## Wat zijn de belangrijkste hefbomen? {#what-are-the-main-levers}

- **Rapportage.** De EU verplicht datacenters met ten minste 500 kW aan IT-vermogen al om hun energieprestaties te
  rapporteren, inclusief energie- en watergebruik, op grond van Gedelegeerde Verordening (EU) 2024/1364, en de AI Act
  verplicht aanbieders van AI-modellen voor algemene doeleinden om het bekende of geschatte energieverbruik te
  documenteren (bijlage XI). Andere rechtsgebieden kunnen vergelijkbare maatregelen nemen of hierop aansluiten.
- **Openbare aanbestedingen.** Overheden zijn grote inkopers. Door in aanbestedingen te vragen naar energie per taak,
  locatie en rapportage, ontstaat er vraag naar die gegevens; zie
  [AI-aanbestedingen](/nl/hoe/hoe-neem-ik-duurzaamheid-mee-bij-de-inkoop-van-ai/).
- **Planning.** Datacenters hebben netaansluitingen en vaak water nodig. De ruimtelijke planning afstemmen op de
  planning van energie en water, en hergebruik van restwarmte stimuleren, is lokaal belangrijk.
- **Onderzoek en vaardigheden.** Efficiënte methoden, benchmarks en metingen financieren, en ze onderwijzen.
- **Internationale samenwerking.** In december 2025 nam de Milieuvergadering van de VN haar eerste resolutie aan over
  de ecologische duurzaamheid van AI-systemen, waarin staten en andere belanghebbenden worden aangemoedigd de
  milieueffecten van AI te minimaliseren.

## Waarom het totaal in de gaten houden? {#why-watch-the-total}

Het Internationaal Energieagentschap verwacht dat het elektriciteitsverbruik van datacenters tussen 2024 en 2030 meer
dan verdubbelt, met AI als belangrijkste aanjager, ook al wordt elk verzoek goedkoper. Efficiëntiebeleid alleen
verlaagt het totaal misschien niet.

## Veelgemaakte fouten {#common-mistakes}

- Vertrouwen op vrijwillige toezeggingen zonder gemeenschappelijke methoden.
- Marktgebaseerde claims over hernieuwbare energie gelijkstellen aan schone stroom op het uur van gebruik.
- Groene AI alleen als beperking presenteren. Een Britse green AI-sandpit (een verkennende werksessie) uit 2026 met
  wiskundigen, informatici en mensen uit het bedrijfsleven merkte op dat energiezekerheid en kosten vaak meer
  overtuigen dan alleen netto nul.

Zie [waarom groene AI nu belangrijk is](/nl/artikelen/waarom-groene-ai-nu-belangrijk-is/) en
[beleid voor groene AI](/nl/goede-praktijk/zo-schrijft-u-een-beleid-voor-groene-ai/).

## Bronnen

- [Resolution 7/9: Environmental sustainability of artificial intelligence systems](https://docs.un.org/en/UNEP/EA.7/Res.9), United Nations Environment Assembly (2025)
- [Regulation (EU) 2024/1689 (AI Act), Annex XI](https://ai-act-service-desk.ec.europa.eu/en/ai-act/annex-11), European Union (2024)
- [Commission Delegated Regulation (EU) 2024/1364 on the first phase of a common Union rating scheme for data centres](https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1364/oj), EUR-Lex (2024)
- [Energy and AI](https://www.iea.org/reports/energy-and-ai), International Energy Agency (2025)
